Direct naar de inhoud

ORGANISATIE - Verandering en verbreding

De klassieke Bibliotheek is de Bibliotheek die er altijd al was. Onze vestigingen, voor iedereen toegankelijk. De huiskamer van de stad.

De verbreding en verdieping van de klassieke Bibliotheek, zoals die bij de start van ons meerjarenbeleid in 2016 als programmalijn werd opgenomen, heeft in 2019 vorm gekregen in onze definiëring van publieksservice:

De term ‘publieksservice’ staat voor alle service die onze klanten ervaren. Oftewel alle diensten en producten in en buiten de vestigingen, offline en online. Zowel boeken, computervoorzieningen, cursussen, lezingen, activiteiten, de sfeer en netheid, maar vooral: elk contactmoment.

Klantgericht

Bij de verbreding en vernieuwing van de Klassieke Bibliotheek verandert de focus van informatie beschikbaar stellen naar informatie (in de breedste zin van het woord) klantgericht gebruiken. Dit doen we door:

  1. Inwoners te betrekken bij de publieksservice (de vrijwilligers in de publieke ruimte en in de programmering) en hen hierin een betekenisvolle rol geven voor henzelf en voor de klanten.
  2. Een vraaggericht aanbod te ontwikkelen; samen met partners en inwoners komen tot relevante programma’s op bijvoorbeeld het gebied van een leven lang leren, meedoen in de samenleving en jeugdactiviteiten.

Met deze definiëring is de nieuwe Bibliotheek ontstaan waarin alle facetten van het Bibliotheekwerk van nu hun plek hebben gevonden. Lezen, Leren en Informeren.

We doen dit vanuit de waarden die we in 2019 samen vastgesteld hebben: gastvrij, gidsend, inspirerend, nieuwsgierig en levendig. Waarden die we in 2020 verder gaan invullen.

Integratie met Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente

Nadat de Bibliotheken Oldenzaal, Hengelo en Hof van Twente onder één gedeeld management zijn gebracht, zijn we in 2019 met de drie bibliotheekstichtingen als één werkorganisatie gaan werken. Dit betekent dat elk team over de drie stichtingen het programma maakt dat vervolgens lokaal per stichting, binnen het eigen ambitieniveau, over de verschillende vestigingen, wordt uitgevoerd. Zo kunnen we gebruik maken van elkaars denkkracht en expertise, terwijl we tegelijkertijd vanuit een lokaal perspectief blijven werken.

Zelforganisatie

De teams werken vanuit het principe zelforganisatie. Alle medewerkers hebben zich verdiept in en werken met de principes van zelforganisatie:

  1. Flexibiliteit van rollen: doen wat nodig is.
  2. Proces van besluitvorming: niemand is tegen.
  3. Gedistribueerd leiderschap: samen verantwoordelijk.
  4. Radicale transparantie: open kaart spelen.
  5. Zelforganiserend vermogen: werkbare oplossingen.
  6. Collectieve intelligentie: samen weet je meer.
  7. Spanning is brandstof: wrijving geeft glans.
  8. Successen vieren: trots.

Dit is een proces van vallen en opstaan waar we het hele jaar door aan werken, een terugkerend thema in de teamoverleggen en ook aandachtspunt in de ontwikkelgesprekken met alle medewerkers.

Organisatie en medewerkers 2019

Vrijwilligers

Vrijwilligers zijn steeds belangrijker voor onze Bibliotheken. Niet alleen omdat ze ons helpen met veel werkzaamheden, waardoor we onze doelstellingen kunnen halen, maar ook omdat het betrekken van inwoners bij de Bibliotheek invulling geeft aan het principe ‘de Bibliotheek maken we samen’.

De Bibliotheek als de plek midden in de samenleving, waar iedereen zich welkom voelt en waar je zelf je steentje aan kunt bijdragen. De Bibliotheek wil mensen de mogelijkheid geven talenten en kwaliteiten in te zetten en te ontwikkelen door een diversiteit aan vrijwilligerswerk te bieden.

Vrijwilligers in de Bibliotheek volgen verschillende trainingen en zijn zo, met ondersteuning van de beroepskrachten, in staat klanten op de juiste wijze te helpen of te ondersteunen bij de programmering van de Bibliotheek.

In 2019 is het vrijwilligersbeleid voor Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente geactualiseerd en ook toepasbaar voor Bibliotheek Oldenzaal gemaakt. Daarop is gestart met de werving van vrijwillige gastvrouwen en -heren, die in 2020 na een opleidingstraject zullen starten.

Collectie4 overzichten klassieke bibliotheek

De collectie in de Bibliotheek is ondersteunend aan de inhoudelijke programma’s van de teams Lezen, Leren en Informeren. Meer dan vroeger gaat het om de juiste afstemming tussen vraag en aanbod. Aanbod is er in onze digitale wereld immers genoeg. Maar wat vraagt onze klant van de Bibliotheek? Het gebruik van de collectie wordt daarom nauwkeurig gevolgd.

Op basis van de gebruikscijfers van de collectie hebben we inzicht in het onderhoud dat nodig is. We weten welke onderdelen (extra) aanschaf kunnen gebruiken, maar ook waar we collectie kunnen afschrijven. In 2019 hebben we bovendien de resterende wisselcollectie voor de jeugd verdeeld over de basisscholen met een Bibliotheek op school. Hiermee is er een grotere hoeveelheid boeken direct op de school beschikbaar.

Sinds een aantal jaren zien we een toename van het aantal uitleningen van e-books en een afname van het aantal uitleningen van de papieren boeken. Veel inwoners die boeken lenen doen dit zowel digitaal als fysiek. Het papieren boek is daarbij nog steeds favoriet, maar het digitale boek heeft bepaalde voordelen, zoals makkelijk te hanteren, veel boeken in één handzaam device bij elkaar, lettergrootte en helderheid die zijn aan te passen.

Het is een landelijke tendens dat het totaal aantal uitleningen bij Bibliotheken terugloopt en deze tendens zien we ook bij Bibliotheek Oldenzaal. Ontlezing is een zorgwekkende ontwikkeling in Nederland. Alhoewel de dalende uitleencijfers niet hoeven te betekenen dat er minder gelezen wordt, is het wel duidelijk dat het aantal mensen dat onvoldoende kan lezen om goed mee te kunnen doen in de maatschappij groeit. Daar ligt een opgave voor de Bibliotheek.

Huisvesting

Eén van de bezuinigingsmaatregelen uit 2015 was een bezuiniging op de huisvesting van de Bibliotheek aan de Ganzenmarkt. Het huidige gebouw kan wat omvang betreft inkrimpen en de Bibliotheek kan met een nieuw, kleiner, onderkomen besparen op de huurlasten. Daarom werd in 2015 met de gemeente afgesproken te verhuizen naar het te renoveren overdekte winkelcentrum In den Vijfhoek in het centrum van Oldenzaal.

Anno 2019 is van renovatie van de Vijfhoek nog steeds geen sprake, maar werden de onderliggende afspraken met de betreffende partijen wel verder uitgewerkt. Voor de Bibliotheek waren de afgelopen jaren lastig, omdat steeds rekening gehouden moest worden met een vooruitschuivende planning. Bijkomend nadeel daarbij zijn de oplopende kosten die in de oorspronkelijke begroting niet konden worden voorzien, maar waar de Bibliotheek nu wel mee te maken krijgt. In 2019 heeft de Bibliotheek opnieuw, samen met externe partners, veel tijd moeten steken in de plannen en de voortgang van het project In den Vijfhoek.

Al een aantal jaren is er niet meer geïnvesteerd in het huidige gebouw, waardoor het steeds lastiger is een goede invulling te geven aan de nieuwe taken van de Bibliotheek: ontmoeting, werken en studeren, cursussen, huiskamer van de stad, inspirerende omgeving, podium, expositie en nog veel meer. Daar waar mogelijk is reeds toegewerkt naar de verhuizing van de Bibliotheek.

Een voorlopig ontwerp voor de inrichting is inmiddels gereed, maar er zullen nog heikele punten moeten worden opgelost, zoals bijvoorbeeld de openingstijden van de Bibliotheek. Avondopenstelling in het winkelcentrum is alleen mogelijk op koopavond (vrijdagavond).

Positief is uiteraard dat er straks grotere bezoekersstromen in het vernieuwde winkelcentrum zullen komen. Zeker indien ook het omgevingsgebied volgens plan een upgrade krijgt. Dit biedt ook weer mogelijkheden voor een groter publieksbereik voor de activiteiten van de Bibliotheek.

Naar het zich nu laat aanzien, kan de Bibliotheek eind 2020 verhuizen naar het nieuwe onderkomen.